Mowa niezależna

* Mowa niezależna (Direct Speech) - dosłowne cytowanie wypowiedzi,
* Mowa zależna - (Indirect Speech lub Reported Speech) - oddanie treści wypowiedzi, tak aby zachowany był jej sens. Przekaz nie musi być dosłowny.

Mowa niezależna nie stanowi żadnego problemu, gdyż opiera się na bezpośrednim cytacie wypowiedzi, więc zdania takie nie wymagają przekształceń, np.:

John says: "I'm lazy." (John mówi: Jestem leniwy)

Przekazanie tej informacji w mowie niezależnej brzmiałoby w następujący sposób: John said: "I'm lazy", John says: "I'm lazy", John was saying: "I'm lazy", John's said: "I'm lazy", John's been saying: "I'm lazy", itd.

Mowa zależna

Mowę zależą (Reported/Indirect Speech) używamy wtedy, gdy gdy chcemy przekazać treść innej osoby, nie cytując dokładnie tego, co ta osoba powiedziała.

Mowa zależna to relacjonowanie czyjejś wypowiedzi, lecz nie poprzez cytowanie, ale poprzez przekazanie treści używając czasowników relacjujących, np.:

John says: "I'm an outstanding one-of-a-kind student. (John mówi: "Jestem świetnym studentem, jedynym w swoim rodzaju.")

Przekształcenie tej informacji w mowie zależnej może wyglądać w następujący sposób:

* John said that he is a exceptionally outstanding student. (John mówi, że jest wyjątkowo świetnym studentem) - użycie czasu teraźniejszego - tylko wtedy jeśli jesteśmy pewni, że John jest nadal świetnym studentem. Informacja "one-of-a-kind" została zastąpiona inna formą, która oznacza to samo. Mówca nie pamiętał dokładnej wypowiedzi John'a.
* John said that he was a exceptionally outstanding student. (John powiedział, że jest wyjątkowo świtnym studentem) - użycie czasownika relacjonującego w czasie past simple. Użycie czasu przeszłego synalizuje, że nie wiemy jak się przedstawia sprawa na dzień dzieisjszy.

 

Jak zapewne zauważyliście, w drugim przykładzie zmienił się czas z teraźniejszego na przeszły. Tak właśnie wygląda mowa zależna w języku angielskim. To bardzo ważna uwaga, ponieważ w mowie zależnej mamy do czynienia z tzw. następstwem czasów. W języku polskim nie spotkamy się z czymś takim więc szczególnie ważne jest zrozumienie tego zjawiska. W największym skrócie stosowanie następstwa czasów polega na cofnięciu czasu użytego w zdaniu podrzędnym.

Zwróćmy uwagę, że na polski nadal tłumaczymy zdanie w czasie teraźniejszym!

Jak widać na powyższym przykładzie Present Simple zamienił się na Past Simple.

Oto zestawienie zmian czasów:

mowa niezależna

»

mowa zależna

 

Present Simple	»	Past Simple
Peter said: ' I'm tired'.	»	Peter said (that) he was tired.
Peter powiedział: "Jestem zmęczony".	»	Peter powiedział, że jest zmęczony.

 

Present Continuous	»	Past Continuous
She said: 'It is raining'.	»	She said that it was raining.
Ona powiedziała: "Pada deszcz."	»	Ona powiedziała, że pada deszcz.

 

Present Perfect	»	Past Perfect
'She has taken over the production,' Mary said.	»	Mary said she had taken the production.
'Ona przejęła produkcję,' powiedziała Mary.	»	Mary powiedziała, że ona przejęła produkcję.

 

Present Perfect Continuous	»	Past Perfect Continuous
'I told to him: 'I've been living here since 1997.'	»	I told to him I had been living here since 1997.
Powiedziałem mu: "Mieszkam tutaj od 1997 roku."	»	Powiedziałem mu, że mieszkam tutaj od 1997 roku.

 

Past Simple	»	Past Perfect
''I called Frank yesterday,' said Greg.	»	Greg said he had called Frank the day before.
"Zadzwoniłem wczoraj po Franka," powiedział Greg.	»	Greg powiedział, że zadzwonił dzień wcześniej...

 

Future Simple	»	Future in the Past
'You said: 'I will take him tomorrow'.	»	You said you would take him in the next day.
Powiedziałeś: "Wezmę go jutro."	»	Powiedziałeś, że go jutro weźmiesz.

 

Future Continuous	»	Future Continuous in the Past
''I will be learning tomorrow,' Sue said.	»	Sue said she would be learning the next day.
"Będę się jutro uczyć," powiedziała Sue.	»	Sue powiedziała, że będzie się uczyć następnego dnia.

 

Są 2 wyjątki, przy których czasu nie zmieniamy - w czasach zaprzeszłych: Past Perfect i Past Perfect Continuous.

 

Past Perfect	»	Past Perfect
Eva said: 'They had seen finally this bird'.	»	Eva said they had seen finally this bird.
Eva powiedziała: "W końcu zobaczyli tego ptaka".	»	Eva powiedziała, że w końcu zobaczyli tego ptaka.

 

Past Perfect Continuous	»	Past Perfect Continuous
I said: 'Tony has been working there for 3 years'.	»	I said Tony has been working there for 3 years.
Powiedziałem: "Tony pracował tam 3 lata".	»	Powiedziałem, że Tony pracował tam 3 lata.

 

[!] Kolejnym przykładem, kiedy nie ma następstwa czasów, jest relacja wypowiedzi, dziejącej się dokładnie po wypowiedzi, np. w celu rozgłośnienia, przekazania komuś dalej, bądź powtórzenia, bo ktoś nie dosłyszał.

Przykład:

Andy: 'I don't know what to do'. (Andy: "Nie wiem co robić".)

Rachael: 'Excuse me?' (Rachael: "Słucham?")

Laura: 'He said he doesn't know what to do'. [albo również 'He says he doesn't know what to do'.] (Laura: "Mówi, że nie wie co robić".)

[!] Możemy tak napisać, ponieważ stan Andy'ego się nie zmienił przez ten moment i dalej nie wie, co ma robić (chyba, że wziął się już za coś do roboty, wtedy zamiast doesn't użyjemy didn't !)

 

Oprócz czasów, zmieniają się również czasowniki modalne - oto tabelka, pokazująca przekształcenia:

mowa niezależna		mowa zależna
can	»	could
could	»	could
may	»	might
might	»	might
must	»	had to
shall	»	should
should	»	should
will	»	would
would	»	would

 

Więcej ćwiczeń na temat mowy zależnej (Reported Speech lub Indirect Speech) można znaleźć w ćwiczeniach na naszej stronie internetowej www.aling.pl oraz na forum!