Z mową zależną mamy do czynienia wtedy, gdy relacjonujemy czyjeś bezpośrednie wypowiedzi w mowie niezależnej, np.:
She says, 'I am a teacher.' (Ona mówi, "Jestem nauczycielką".)
She says (that) she is a teacher. (Ona mówi, że jest nauczycielką.)

She said, 'I am a teacher.' (Powiedziała, "Jestem nauczycielką".)
She said (that) she was a teacher. (Powiedziała, że jest nauczycielką.)

Z mową zależną mamy także do czynienia w sytuacjach, gdy nie występuje bezpośrednie relacjonowanie, ale zdanie główne zawiera jeden z czasowników porozumiewania się, takich jak say (mówić), ask (pytać), not know (nie wiedzieć), order (rozkazać), itp.:
I don't know if he has many friends in Europe. (Nie wiem, czy on ma wielu przyjaciół w Europie.)

Zmiana osoby

Zmiana sposobu wypowiedzi z mowy niezależnej na zależną wiąże się ze zmianą pewnych cech gramatycznych w zdaniu: osoby (w postaci zaimków), czasu oraz okoliczników. Osoba zmienia się z 1. na 3. zarówno w języku polskim, jak i angielskim.

Zmiana czasu

Abo przeczytać dokładny poradnik o mowie zależnej - wejdź w Mowa Zależna.

Zasady zmiany czasu w języku angielskim polegają na wyeksponowaniu równoczesności lub uprzedniości danej czynności lub stanu. W zdaniach zawierających w zdaniu głównym czasownik w którymś z czasów przeszłych używa się w zdaniu podrzędnym (relacjonowanym) odpowiedniego czasu przeszłego dla czynności i stanów mających miejsce w tym samym czasie co wypowiedź. Dla czynności lub stanów poprzedzających wypowiedź używa się w takich kontekstach czasu przeszłego perfektywnego:
She said, 'I have read the book.' (Powiedziała, "Przeczytałam tę książkę".)
She said (that) she had read the book. (Powiedziała, że przeczytała tę książkę.)

Dla wyrażenia stanu czy czynności przyszłej względem momentu wypowiedzi używa się jednego z czasów przyszłych, kiedy w zdaniu głównym jest czas teraźniejszy lub przyszły:
She says, 'I will be leaving in a minute.' (Ona powiedziała, "Wychodzę za minutę.")
She says (that) she will be leaving in a minute. (Ona powiedziała, że wychodzi za minutę.)

Jeśli natomiast w zdaniu głównym użyty jest któryś z czasów przeszłych, w zdaniu relacjonowanym dla wyrażenia czynności lub stanu przyszłego występuje czas przyszły prosty, trwający, perfektywny lub perfektywno-ciągły w przeszłości:
She said, 'I will be leaving in a minute.' (Ona powiedziała, "Wychodzę za minutę.")
She said (that) she would be leaving in a minute. (Ona powiedziała, że wyjdzie za minutę.)
I really didn't know if I'd/I would ever see Rome again. (Naprawdę nie wiedziałam, czy kiedykolwiek znowu zobaczę Rzym.)

Czasowniki modalne

Czasowniki modalne zmieniają się najczęściej w mowie zależnej ze zdaniem głównym w czasie przeszłym w następujący sposób: shall - should, will - would, can - could, may - might. Czasowniki should, would, could, might, must i mustn't najczęściej swojej formy nie zmieniają. Czasownik must i forma przecząca mustn't mogą zostać zastąpione przez właściwą formę czasownika have to, jeśli występują w znaczeniu powinności.

Zmiana okoliczników

Jeśli zdanie główne użyte jest w którymś z czasów przeszłych, zmieniają się także formy okoliczników: today - that day, tomorrow - the next day, yesterday - the day before, now - then, here - there. Zaimek this zastępowany jest zwykle przez that, zaś these przez those.

Relacjonowanie zdania oznajmującego

Relacjonowanie może dotyczyć zdań oznajmujących (twierdzących i przeczących), zdań pytających i rozkazujących. W przypadku tych pierwszych najczęstsze czasowniki w zdaniu głównym to: say, tell, answer, deny. Zdania pytające relacjonuje się najczęściej za pomocą czasowników i fraz ask, wonder, would like/want to know, zaś rozkazujące - ask, order, tell, warn.

Relacjonowanie zdania pytającego

W relacjonowanych zdaniach pytających nie występuje zjawisko inwersji. Szyk zdania pytającego jest taki sam jak w zdaniu oznajmującym, tzn. podmiot jest używany w pozycji przed orzeczeniem.
Jim wondered who they were. (Jim myślał, kim oni są.)

Zdania pytające ogólne wprowadza się za pomocą spójników pytających whether i if (czy). Bezpośrednio po wyrazie whether może być użyta fraza alternatywna or not. Po spójniku if fraza or not może być użyta w pozycji końcowej w zdaniu:
It is natural to ask whether (or not) this has been the case. (To naturalne, zapytać, czy (lub nie) był to przypadek.)
Mary didn't know if she was happy (or not). (Mary nie wiedziała, czy była szczęśliwa (czy nie).)

Zdania pytające szczegółowe nie zmieniają zaimka pytającego w mowie zależnej:
I wondered what had happened to our bikes. (Zastanawiałem się, co stało się z naszymi rowerami.)
She was anxious about who would take her place. (Była zaniepokojona o to, że ktoś mógł wziąć jej miejsce.)
I wondered where Sue'd/Sue had gone. (Zastanawiałem się, gdzie poszła Sue.)

Relacjonowanie zdania rozkazującego

Przy relacjonowaniu twierdzącego zdania rozkazującego wykorzystuje się najczęściej nieosobową formę czasownika w postaci bezokolicznika, zaś formę przeczącą rozkazu tworzy się przez dodanie przysłówka przeczącego never lub wyrazu przeczącego not przed bezokolicznikiem:
I told him to come in. (Powiedziałem im, żeby weszli.)
She asked him to accompany her. (Zapytała go, żeby jej towarzyszył.)
I have ordered them to bring more food. (Kazałem im przynieść więcej jedzenia.)
I told him never/not to come in. (Powiedziałem im, żeby nie przychodzili.)
The doctors ordered Jeff not to play golf again. (Lekarz kazał Jeff'owi nie grać więcej w golfa.)
He told me never to come to his bar again. (Powiedział mi, żebym nigdy więcej nie przyszedł do jego baru.)
It is a rule never to answer back. (Taka jest zasada, żeby nie odpowiadać.)