Typologia zdań pytających
Zdania pytające mają na celu uzyskanie informacji. Zdania pytające w języku angielskim różnią się od odpowiednich zdań polskich budową i intonacją (intonation).
Zdania pytające dzielimy na zdania pytające ogólne (general questions), inaczej pytania o rozstrzygnięcie, odpowiadające polskim zdaniom pytającym, które rozpoczynają się partykułą czy, i zdania pytające szczegółowe, (special questions or wh-questions), inaczej pytania o uzupełnienie, które rozpoczynają się zaimkami pytającymi. Pytania ogólne mają zwykle intonację wznoszącą (rising intonation), zaś szczegółowe - opadającą (falling intonation). Zarówno jeden, jak i drugi typ pytań może występować w formie twierdzącej i przeczącej.
Inwersja w zdaniach pytających
Cechą główną budowy obydwu typów zdań w języku angielskim jest tzw. inwersja (inversion), czyli szyk przestawny, w którym następuje przestawienie formy osobowej orzeczenia przed podmiot w przypadku czasownika be i have, czasowników posiłkowych i modalnych:
Are you happy? (Jesteś szczęśliwy?)
Aren't you hungry? (Nie jesteś głodna?)
Are you listening? (Słuchasz?)
What are you doing? (Co robisz?)
Have you been to London? (Byłeś w Londynie?)
May I come in? (Mógłbym wejść?)
What would you like? (Co byś chciał?)
Where have you been?(Gdzie byłaś?)
W przypadku czasowników o pełnym znaczeniu leksykalnym w zdaniach pytających dodaje się przed podmiot zdania odpowiednią formę czasownika posiłkowego do:
Do you want to see me tomorrow? (Chcesz mnie jutro zobaczyć?)
Does it look nice? (Czy to wygląda przyjemnie?)
Did you like it? (Lubisz to?)
Didn't you like it? (Nie lubiłaś tego?)
When did you buy it? (Kiedy to kupiłaś?)
Who(m) did you see? (Kogo widziałeś?)
Why didn't she bring it back last week? (Czemu ona tego nie przyniosła ubiegłego tygodnia?)
W zdaniach pytających szczegółowych zawierających złożone zaimki pytające z przyimkami następuje tzw. inwersja przyimkowa (preposition stranding), która polega na rozdzieleniu przyimka od zaimka pytającego i umieszczeniu przyimka w pozycji po czasowniku oraz użyciu zaimka pytającego na początku zdania:
To whom are you writing? (styl formalny)
Who are you writing to?
Podobny proces zachodzi w przypadku zdań względnych (zob. Zdania przymiotnikowe (adjectival clauses) i względne (relative clauses)).
W przypadku zdań pytających rozpoczynających się od zaimków who i what w pozycji podmiotu, inwersja nie następuje i nie dodaje się czasownika posiłkowego do:
Who was here yesterday? (Kto tu wczoraj był?)
What happened? (Co sie stało?)
Pytania alternatywne
Jedną z form pytań ogólnych są pytania alternatywne (alternative questions), które oznaczają wybór alternatywny i składają się z pytania twierdzącego i jego zaprzeczenia połączonych spójnikiem or. Należy zwrócić uwagę, że partykuła not w pytaniu zaprzeczonym występuje po podmiocie zdania. Jeśli jednak jest częścią formy ściągniętej, podlega inwersji razem z czasownikiem posiłkowym lub modalnym:
Are you leaving or are you not (aren't you) leaving? (Odchodzisz, czy nie odchodzisz?)
Are you leaving or not? (Odchodzisz czy nie?)
Are you leaving or staying? (Odchodzisz czy zostajesz?)
Pytania alternatywne mogą występować w formie pełnej, tak jak w przykładach powyżej, lub skróconej, jako pytania jednoczłonowe, np.:
Would you like a cup of coffee? (Chciałabyś kubek kawy?)
Odpowiedź na pełne pytanie alternatywne wymaga zawsze wyboru jednego z członów. W przypadku zredukowanych pytań, wystarcza odpowiedź krótka typu Yes/No:
Would you like tea or coffee? - I'd like tea.
Would you like a cup of coffee? - Yes, please./No, thank you.
Wyrazy pytające w funkcji przydawki
Wyraz what może występować w funkcji przydawki:
What colour do you like best? (Jaki kolor najbardziej lubisz?)
W podobnej funkcji może występować wyraz pytajny which, który oznacza wybór z ograniczonej liczby osób lub przedmiotów:
Which (one/ones) did you like best? (Który najbardziej lubiłeś?)
Which (of the two/of them) did you like best? (Który (z tych dwóch/z nich) najbardziej lubiłeś?)
Zredukowane pytania z bezokolicznikiem
W języku angielskim występują także zredukowane wyrażenia pytające z bezokolicznikiem poprzedzonym zaimkiem pytającym, np.:
Where to go? jako zredukowana forma pełnego pytania Where should I/we go?
Who/Which to choose? jako zredukowana forma pytania Who/Which one should I/we choose?
Należy pamiętać, że z wyrazem pytającym why? forma podstawowa czasownika jest używana bez partykuły to:
Why not do it now? (Czemu nie zrobić tego teraz?)
Formy any - anything, anybody, ever w pytaniach
W zdaniach pytających występują zwykle formy any - anything, anybody, ever w miejsce some - something, somebody, someone, somewhere:
Have you read any interesting books lately? (Przeczytałeś jakieś ciekawe książki ostatnio?)
Was there anybody in this room yesterday? (Był ktoś wczoraj w tym pokoju?)
Have you ever seen such an extraordinary plant? (Widziałeś kiedyś tak niezwykłą roślinę?)
W niektórych sytuacjach preferowane jest jednak utrzymanie zaimków z członem some, dla zasugerowania twierdzącej raczej niż przeczącej odpowiedzi na pytanie, np.:
Would you like some more cake? - Yes, please. (Chciałbyś trochę więcej ciasta? - Tak, poproszę.)
Pytania obcięte potwierdzające
W języku angielskim używa się często zdań, po których następują tzw. tag questions, czyli pytania potwierdzające obcięte, których funkcja jest częściowo zbieżna z funkcją polskiej frazy pytającej (nie)prawda?
Pytania obcięte tworzy się przez dodanie skróconego pytania w formie przeczącej po zdaniu twierdzącym, zaś po zdaniu przeczącym używa się skróconego pytania w formie twierdzącej:
John is taller than Bill, isn't he? (John jest wyższy niż Bill, no nie?)
John isn't taller than Bill, is he? (John nie jest wyższy niż Bill, prawda?)
You liked the play, didn't you? (Podobał ci się występ, nieprawdaż?)
You didn't like the play, did you? (Nie podobał ci się występ, co nie?)

